Al maanden verheugde ik mij op deze dag: onze trip naar dit fantastische natuurpark! In het Bako National Park valt zóveel te beleven en te zien. Het park staat vooral bekend om de neusapen die hier nog in het wild leven; ontzettend bijzondere dieren met hun grote neus en kenmerkende ronde buik. Er zijn hier echter nog zoveel meer unieke dieren en planten te spotten in deze prachtige mangrove.
Vandaag was het eindelijk zo ver. We gingen de jungle in en die was ons ontzettend gunstig gezind. We hebben onwijs veel dieren mogen spotten!
Onze hike door het oerwoud
Het avontuur begon al op de boot er naartoe: toen zagen we twee adelaars vliegen. Het park herbergt sowieso een rijk vogelleven, van imposante neushoornvogels tot kleurrijke kingfishers en elegante reigers. Eenmaal aangekomen zagen we al vrij snel landkrabben, rode mieren en mudskippers (meerdere van die grappige loopvissen).
Daarna duurde het even; het was een hele klim en geslinger door het oerwoud. We hoorden de neusapen wel, maar het duurde even voordat we ze ook echt zagen. Maar ons wachten werd beloond! Aan het einde van de hike kwamen we aan op het strand en daar zagen we weer van alles: vlinders, vogels, wéér die loopvissen, krabben en een heremietkreeft. Wie goed kijkt, kan hier werkelijk van alles ontdekken, van grote vlinders tot wandelende takken en bijzondere insecten.
De neusapen
Onze gids vertelde ons een geweldig verhaal over deze apen. Lokaal worden ze namelijk ‘Orang Belanda’ genoemd, wat letterlijk ‘Nederlander’ betekent! Destijds had de lokale bevolking nog nooit een blank mens gezien. Toen de Nederlanders via Indonesië deze kant op kwamen, zag de bevolking meteen een gelijkenis met de apen: het rode gezicht, de dikke buik en natuurlijk die enorme neus!
Borneo is de enige plek ter wereld waar deze bijzondere apen nog in hun natuurlijke habitat voorkomen, en ze zijn helaas met uitsterven bedreigd. Ze zijn extreem kieskeurig en leven in heel specifieke bomen in de mangrove. Als die bomen verdwijnen, kunnen de neusapen niet overleven en sterven ze ook uit. Het is dan ook werkelijk magisch om ze hier, in een van hun laatste leefgebieden, in het echt te kunnen bewonderen. Je vindt ze vaak in de mangroves en langs de rivieroevers.
Oog in oog met een groene adder
Voor onze trip naar het Bako National Park had ik een paar dieren op mijn lijstje staan die ik heel erg graag wilde zien, en een groene adder (Trimeresurus) was daar absoluut één van. Mijn vrienden weten dat ik normaal gesproken doodsbang ben voor slangen. Als ik er thuis eentje zie, begin ik direct te gillen en knijp ik degenen die naast me staat in de arm (met blauwe plekken tot gevolg). En ja, ik weet het: de slangen bij ons zijn onschuldig en niet giftig, terwijl deze adder dat wel is!
En toch ben ik geen moment bang geweest voor dit prachtige beest. Deze slang beweegt namelijk niet zomaar; hij ligt rustig dagenlang op exact hetzelfde plekje in de struiken en komt er eigenlijk alleen vanaf als hij wil jagen. Omdat hij zo sereen bleef liggen, kon ik hem van alle hoeken op de foto zetten en eens écht goed bekijken. Wat een prachtig dier! Ik stond er bijna neus aan neus mee, zónder te gillen.
En na deze grote groene adder zijn we ook nog een mini varriant tegen gekomen.
Meerdere kleure adders
Deze adder is er ook nog in het oranje en felgeel. Echter de oranje komt alleen voor in het Bako National Park en is zeer zeldzaam. Onze gids komt regelmatig in het park, maar heeft er in 14 jaar 1 keer eentje gezien. De andere twee kleuren kun je ook op andere plekken en landen vinden.
Herken de giftige kop
Wist je dat je aan de vorm van de kop kunt zien of je met een gifslang te maken hebt? Vrijwel alle slangen met een duidelijke driehoekige kop zijn giftig. Die vorm ontstaat namelijk door de gifbuidels die vlak achter hun ogen zitten.
De green crested lizard (groene kamhagedis)
Een ander prachtig reptiel dat we tegengamen, was de green crested lizard (de groene kamhagedis). Deze hagedis is ontzettend bijzonder. Hij is, je raadt het vast niet met zo’n naam … felgroen van kleur! Maar het unieke aan dit diertje is dat hij van kleur kan veranderen. Zodra hij zich bedreigd voelt of wordt aangeraakt, verandert zijn felle kleur in een onopvallend bruin.
Wij zagen hem ineens op de grond lopen, waarna hij er supersnel vandoor ging en behendig een boom in rende. Echt weer een waanzinnig mooi dier om in het echt te bewonderen. En ja, ik weet het… ik vind echt elk dier tege fantastisch om te zien!
Brutale apen, de makaken van Bako
Naast de neusapen leven er in Bako National Park ook makaken, en deze apen staan erom bekend dat ze behoorlijk brutaal kunnen zijn. Ik had vooraf overal gelezen dat ze zonder pardon je eten komen stelen als je buiten bij de kantine zit te lunchen. Tot onze grote verrassing was het tijdens onze lunch echter verdacht stil. Er was geen stelende aap te bekennen en we konden heerlijk rustig buiten eten!
Toen we daarna weer op pad gingen, kwamen we alsnog een hele groep van deze apen tegen. Eerlijk is eerlijk: heel brutaal waren ze op dat moment niet. Ze zaten vooral rustig te kijken naar wat wij aan het doen waren (en stiekem vast te loeren of er ergens iets te snacken viel).
Omdat ze zo relaxed waren, konden we naar hartenlust foto’s van de groep maken. Dat ging perfect, totdat de leider van de groep vond dat we toch echt iets te dichtbij kwamen. Hij kwam resoluut op ons af en liet ons merken dat we een stapje achteruit moesten doen. Heel fascinerend om te zien hoe zo’n leider direct zijn groep beschermt! Twee apen bleven eigenwijs zitten en vonden ons wel erg interessant. De leider ging rustig achter hen zitten en gaf ze de ruimte om een beetje met ons te ‘spelen’ nou ja, poserend kijken of we toevallig toch nog wat lekkers voor ze bij ons hadden. Echt prachtig om die groepsdynamiek zo van dichtbij mee te maken.
Een kleine waarschuwing is trouwens wel op zijn plaats: als je besluit te blijven overnachten in het park, zorg er dan voor dat je de ramen van je accommodatie goed dichthoudt. En met dichthouden bedoel ik ook echt op slot! Ik heb van verschillende kanten gehoord dat ze de ramen anders zo openmaken, naar binnen glippen en je hele kamer overhoop halen op zoek naar spullen.
Op het strand
Halverwege onze hike opende de dichte jungle zich en kwamen we uit op het strand. Wat een prachtige plek, en ook hier zagen we direct weer van alles leven! Grote en kleine vlinders fladderden om ons heen, er vlogen mooie vogels over en op de grond zagen we krabben en heremietkreeftjes.
mudskippers
Maar de absolute sterren van het strand waren de mudskippers (modderkruipers). Deze diertjes zijn echt ontzettend grappig om te bestuderen. Het zijn een soort loopvissen, maar ze kunnen daarnaast ook nog eens onwijs goed en ver springen! Je ziet ze werkelijk overal: ze chillen op de rotsen, schieten over het zand van het strand of zwemmen weer een stukje in de zee. Heel bijzonder om te zien hoe een vis zich zo perfect heeft aangepast aan het leven op het droge.
Borneose baardzwijn
Een van de meest unieke ontmoetingen van de dag was met het Borneose baardzwijn (Sus barbatus). Dit dier staat ook wel bekend als het baardvarken, en als je naar zijn gezicht kijkt snap je meteen waarom: hij heeft een flinke, borstelige ‘baard’ op zijn snuit!
Hij liep ineens zomaar vlak voor ons langs. Hij was super relaxed en vond het totaal geen probleem dat ik op korte afstand van hem ging zitten om een paar toffe foto’s te maken. Hoewel deze zwijnen meestal in groepen leven, was deze man op pad als ‘lone wolf’. We hebben zeker een kwartier bij hem gestaan om foto’s te maken en hem rustig te observeren. Echt een heel bijzonder moment.
Wat we nóg meer spotten in de jungle
Naast alle grote bekende namen, krioelde het in Bako werkelijk van het leven. Als je goed om je heen kijkt, zie je overal wel iets bewegen! Zo kwamen we verschillende soorten mieren tegen, ritselden er overal hagedissen en landkrabben over de grond, en zagen we een indrukwekkende varaan en een snelle eekhoorn voorbijschieten.
Ook heel uniek waren de stinkbijen (trigona-bijen). Onze gids vertelde dat deze stingless bees honing maken, maar dat hun nesten enorm kunnen stinken. Eerlijk is eerlijk: ik stond echt super dicht bij hun holletje en heb helemaal niets geks geroken, maar fascinerend was het wel! Ik ben in de hectiek vast nog een aantal toffe beestjes vergeten op te noemen, want je kijkt je ogen hier echt uit.
Zilverbladapen met een oranje baby!
Tot slot hadden we nog een enorme verrassing als afsluiter van deze magische dag! We waren al met de boot teruggevaren van het eiland en stonden inmiddels op de parkeerplaats. Iedereen was al weg van Bako; wij waren echt als allerlaatsten over. Net toen we wilden instappen, zag onze gids iets verderop de takken flink bewegen. Hij wenkte ons meteen enthousiast: “Kom mee!”
Daar, in de bomen vlak bij de parkeerplaats, zat een groep zilverbladapen. Ze staan ook wel bekend als zilverkuifapen vanwege hun eigenwijze, zilvergrijze punkkuifjes. Onze gids lachte en vertelde dat ze deze apen hier lokaal ook wel de ‘David Beckham-apen’ noemen, puur vanwege die iconische hanenkam op hun kop!
We hebben ademloos staan kijken hoe de ‘Beckhams’ door de bomen slingerden, sprongen en klommen. Als klap op de vuurpijl kwam een van de vrouwtjes redelijk dichtbij zitten met haar baby. En die baby is dus knaloranje van kleur! Onze gids legde uit dat dit een heel slim trucje van de natuur is: door die felle kleur weet de héle apengroep meteen waar de baby is en dat ze er extra goed voor moeten zorgen. Na een paar maanden verandert hun vacht pas in dezelfde zilvergrijze kleur als de volwassen apen.
