We zijn inmiddels meerdere keren naar Marokko gereisd. Onze laatste reis viel precies samen met de start van de ramadan. Pas nadat ik de reis had geboekt, ontdekte ik dat de vastenmaand net een paar dagen begonnen was.
Ik schoot meteen een beetje in de stress. Kunnen we dan wel uit eten? Zijn restaurants overdag open? En waar moeten we als reizigers eigenlijk allemaal rekening mee houden?
In dit artikel deel ik onze ervaring met een vakantie in Marokko tijdens de ramadan, inclusief de voordelen, de nadelen en praktische tips zodat jij goed voorbereid op reis gaat.
Wat is de ramadan?
De ramadan is een belangrijke maand voor moslims wereldwijd. Het is de negende maand van de islamitische kalender en de periode waarin moslims ongeveer dertig dagen vasten.
Tijdens deze maand eten en drinken moslims tussen zonsopgang en zonsondergang niet. Pas na zonsondergang wordt het vasten verbroken met de iftar, de avondmaaltijd.
Omdat de islamitische kalender gebaseerd is op de maan, verschuift het begin van de ramadan elk jaar ongeveer elf dagen ten opzichte van onze kalender.
Ben je van plan Marokko tijdens de ramadan te bezoeken? Dan zijn er een paar dingen handig om te weten.
Als toerist hoef je niet te vasten
Toen ik onze reis aan het plannen was en dit met onze gids besprak, vertelde hij meteen dat toeristen niet hoeven te vasten. Als toerist wordt je daar ook niet op aangekeken, het is voor hun heel normaal.
Dat gaf meteen een geruststellend gevoel.
Restaurants tijdens de ramadan wel of niet open?
Een van mijn grootste vragen vooraf was: zijn restaurants wel open?
In de praktijk bleek dat eigenlijk geen probleem te zijn. De meeste restaurants waar wij kwamen waren gewoon de hele dag geopend.
Bij één restaurant moesten we tijdens het diner iets langer wachten, omdat een deel van het personeel eerst zelf het vasten ging verbreken. Ze hadden een buffet voorbereid, terwijl wij graag van de kaart wilden bestellen. Dit werd van tevoren netjes uitgelegd, zodat we de keuze hadden om te wachten of eventueel ergens anders te eten.
Het ritme van de dag is anders
Tijdens de ramadan ligt het tempo overdag vaak wat lager. Veel mensen hebben minder energie omdat ze overdag niet eten of drinken.
Wij waren er aan het begin van de ramadan. In de eerste dagen merkten we daar eigenlijk weinig van, maar na een paar dagen zagen we wel dat de energie bij veel mensen wat lager werd. Mensen deden het rustiger aan en het tempo lag duidelijk wat lager dan normaal.
Daardoor kan het zijn dat:
- winkels later openen
- sommige kleine restaurants overdag gesloten zijn
- het rustiger is op straat
Maar dat heeft ook een voordeel. Juist doordat het overdag rustiger is, zijn veel bezienswaardigheden een stuk minder druk dan normaal. Daardoor kun je sommige plekken in alle rust bekijken, wat ook weer een fijne ervaring is.
Ramadan in de medina van Marrakech
Tijdens de ramadan merkten wij dat de medina van Marrakech gewoon open en levendig blijft, ook overdag. Alles gaat een beetje kris kras door elkaar: de shops zijn geopend, marktkraampjes draaien, en het dagelijkse leven gaat door.
Vlak voor zonsondergang sluiten sommige winkels tijdelijk, terwijl bij andere druk wordt gekookt op een gaspitje voor het avondeten. Zodra het vasten wordt verbroken, gaan de shops vaak weer open en hervat het leven zich meteen.
Het Djemaa el Fna-plein vonden wij overdag verrassend rustig, maar na zonsondergang kwam het plein volledig tot leven. Het was bijzonder om te zien hoe de stad transformeerde van een rustige dag naar een bruisende, levendige avond vol geur, geluid en activiteit.
Tijdsverschil tijdens de ramadan in Marokko
Tijdens de ramadan geldt er in Marokko een aangepast tijdsverschil. Ongeveer een week voordat de ramadan begint, wordt de klok in Marokko één uur teruggezet. Dit wordt gedaan zodat de tijden van het vasten, zoals het verbreken van het vasten bij zonsondergang, beter aansluiten bij het dagelijkse ritme.
Voor reizigers kan dit soms verwarrend zijn. Het is daarom belangrijk om hier rekening mee te houden wanneer je naar Marokko reist in deze periode.
Let vooral goed op bij:
- vliegtijden
- trein- of bustijden
- afspraken of excursies
Omdat de klok tijdelijk wordt aangepast, kan dit invloed hebben op de tijden die je op je ticket of reservering ziet staan. Controleer daarom altijd de actuele lokale tijd vlak voor vertrek.
Na de ramadan wordt de klok in Marokko weer teruggezet naar de normale tijd. Zo kan het tijdsverschil met andere landen tijdelijk anders zijn dan je gewend bent.
Is Marokko tijdens de ramadan een goede reisperiode?
Veel mensen twijfelen of het een goed idee is om Marokko tijdens de ramadan te bezoeken.
Onze ervaring? Ja, dat kan zeker. Je kunt prima naar Marokko reizen tijdens de ramadan, maar het is wel goed om te weten dat de sfeer anders is dan buiten deze periode.
Overdag ligt het tempo vaak wat lager. Veel mensen hebben minder energie omdat ze niet eten of drinken, waardoor het soms wat rustiger en minder levendig kan aanvoelen. Tegelijkertijd heeft dat ook een voordeel: bezienswaardigheden en straten zijn vaak minder druk.
In de avond verandert dat juist weer. Zodra de zon ondergaat en het vasten wordt verbroken, komt er meer leven op straat en worden restaurants en pleinen weer drukker.
Persoonlijk vonden wij het een bijzondere ervaring om Marokko tijdens de ramadan mee te maken. Tegelijk merkten we ook dat het land buiten de ramadan vaak nét wat levendiger, gezelliger en energieker aanvoelt.
Als je vooral voor de sfeer, de gezelligheid en het bruisende straatleven komt, dan is reizen buiten de ramadan misschien nog net iets leuker. Maar wil je juist een andere kant van de Marokkaanse cultuur zien, dan kan reizen tijdens de ramadan een heel bijzondere ervaring zijn.
Meer Marokko lees je hier:
